Czy garaż blaszany trzeba zgłaszać?

Garaż blaszany w wielu przypadkach można postawić bez pozwolenia na budowę, ale nie oznacza to braku formalności. Typowy wolno stojący garaż o powierzchni zabudowy do 35 m² wymaga zgłoszenia. Znaczenie mają jednak również liczba podobnych obiektów na działce, sposób posadowienia garażu, jego przeznaczenie oraz lokalizacja. Samo ustawienie konstrukcji na bloczkach lub kostce nie zwalnia automatycznie z przepisów Prawa budowlanego. Przed montażem warto więc ustalić, w jakim trybie można zrealizować konkretną inwestycję.

Czy garaż blaszany trzeba zgłaszać? Najważniejsze zasady

Podstawę stanowi art. 29 ust. 1 pkt 14 ustawy – Prawo budowlane. Zgodnie z nim pozwolenia na budowę nie wymaga, natomiast zgłoszenia wymaga budowa wolno stojących garaży o powierzchni zabudowy do 35 m². Jednocześnie łączna liczba wskazanych w tym przepisie garaży, wiat i parterowych budynków gospodarczych nie może przekraczać dwóch na każde 500 m² powierzchni działki. W praktyce oznacza to, że garaż blaszany bez pozwolenia najczęściej nie jest garażem bez jakichkolwiek formalności. Dla popularnych konstrukcji do 35 m² właściwą procedurą jest zgłoszenie. Przed zamówieniem garażu warto sprawdzić przede wszystkim:

• jego powierzchnię zabudowy,
• liczbę garaży, wiat i budynków gospodarczych znajdujących się już na działce,
• przeznaczenie terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego,
• czy w razie braku planu potrzebna będzie decyzja o warunkach zabudowy,
• planowaną odległość garażu od granic działki i innych obiektów,
• sposób posadowienia oraz przewidywany okres użytkowania konstrukcji.

Dopiero zestawienie tych informacji pozwala określić, czy wystarczy zgłoszenie garażu blaszanego, czy potrzebna będzie decyzja o pozwoleniu na budowę.

Garaż blaszany do 35 m² – zgłoszenie czy pozwolenie?

Wolno stojący garaż o powierzchni zabudowy nieprzekraczającej 35 m² mieści się w katalogu inwestycji, które nie wymagają pozwolenia na budowę, lecz podlegają zgłoszeniu. Wynika to bezpośrednio z art. 29 ust. 1 pkt 14 Prawa budowlanego. Trzeba przy tym pamiętać o limicie liczby obiektów. Na każde 500 m² powierzchni działki mogą przypadać maksymalnie dwa obiekty z grupy obejmującej garaże, wiaty i parterowe budynki gospodarcze objęte tym przepisem. Przykładowo właściciel działki o powierzchni 500 m² powinien uwzględnić nie tylko nowy garaż, ale również inne istniejące obiekty zaliczane do tego limitu. Sam metraż projektowanego blaszaka nie jest więc jedynym kryterium.

Jak obliczyć powierzchnię zabudowy garażu?

Ustawowy limit 35 m² dotyczy powierzchni zabudowy, a nie powierzchni użytkowej wnętrza. Prawo budowlane właśnie tym parametrem posługuje się w art. 29 ust. 1 pkt 14.

Ma to praktyczne znaczenie przy wyborze garażu z katalogu lub konstrukcji wykonywanej na wymiar. Handlowego oznaczenia, np. „garaż 5 × 7 m”, nie należy automatycznie utożsamiać z ostateczną powierzchnią zabudowy przyjmowaną dla konkretnego obiektu. Warto sprawdzić rysunek techniczny oraz sposób podawania wymiarów przez producenta.

Jest to szczególnie ważne przy konstrukcjach znajdujących się blisko ustawowej granicy 35 m². Kilkanaście lub kilkadziesiąt centymetrów różnicy w wymiarach zewnętrznych może wpłynąć na to, czy garaż nadal mieści się w zakresie art. 29 ust. 1 pkt 14. W New Garage garaże mogą być wykonywane na indywidualne zamówienie – klient dobiera m.in. wymiary, rodzaj dachu, bramy, kolorystykę oraz dodatkowe wyposażenie. Dzięki temu parametry konstrukcji można ustalić jeszcze przed rozpoczęciem produkcji.

Kiedy można rozpocząć montaż po zgłoszeniu?

Zgłoszenia dokonuje się przed rozpoczęciem robót. Zgodnie z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego urząd ma 21 dni od doręczenia zgłoszenia na wniesienie sprzeciwu w drodze decyzji. Jeśli sprzeciw nie zostanie wniesiony, można rozpocząć prace. Nie zawsze trzeba czekać pełne 21 dni. Art. 30 ust. 5aa pozwala organowi wcześniej wydać zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu. Po wydaniu takiego zaświadczenia można rozpocząć roboty przed upływem standardowego terminu. Warto uwzględnić tę procedurę przy uzgadnianiu terminu dostawy i montażu garażu. Najbezpieczniej zaplanować montaż dopiero wtedy, gdy możliwe jest już legalne rozpoczęcie prac.

Czy garaż blaszany bez fundamentów trzeba zgłaszać?

Brak tradycyjnego fundamentu nie przesądza o tym, że garaż można ustawić bez zgłoszenia. Prawo budowlane rozróżnia między innymi budynki oraz tymczasowe obiekty budowlane. Zgodnie z art. 3 pkt 2 budynek to obiekt trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach. Z kolei art. 3 pkt 5 obejmuje pojęciem tymczasowego obiektu budowlanego m.in. obiekty niepołączone trwale z gruntem, przeznaczone do czasowego użytkowania, przeniesienia lub rozbiórki.

Dlatego garaż ustawiony na bloczkach betonowych, płytach, kostce czy innym przygotowanym podłożu nadal może podlegać przepisom budowlanym. Sposób posadowienia jest istotny, ale nie można oceniać obowiązków formalnych wyłącznie na jego podstawie.

Tymczasowy garaż blaszany a termin 180 dni

Prawo budowlane przewiduje osobne zasady dla tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem, które mają zostać później rozebrane lub przeniesione.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego ich budowa nie wymaga pozwolenia, ale wymaga zgłoszenia. W zgłoszeniu należy wskazać termin rozbiórki albo przeniesienia obiektu, przy czym nie może on przypadać później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Nie oznacza to jednak, że każdy garaż blaszany stojący na bloczkach automatycznie staje się obiektem tymczasowym. Taka kwalifikacja zależy od rzeczywistych cech i planowanego sposobu użytkowania konstrukcji. Jeżeli garaż ma pozostać na działce na stałe, nie powinno się traktować procedury dotyczącej obiektu tymczasowego jako sposobu na obejście standardowych formalności.

Kiedy potrzebne jest pozwolenie na budowę garażu?

Zasadą wynikającą z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego jest możliwość rozpoczęcia robót na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, chyba że dana inwestycja została objęta jednym z wyjątków wskazanych w kolejnych przepisach. Dla typowego garażu na prywatnej działce przekroczenie 35 m² powierzchni zabudowy oznacza, że nie można już skorzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 29 ust. 1 pkt 14. W takim przypadku co do zasady potrzebne będzie pozwolenie na budowę garażu, chyba że zastosowanie znajdzie inna szczególna podstawa prawna.

Pozwolenie może być potrzebne również wtedy, gdy inwestycja nie spełnia innych warunków pozwalających na wykonanie jej na zgłoszenie lub gdy wymaga odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych. Art. 29 ust. 5a wskazuje wprost, że jeśli potrzebna jest zgoda na takie odstępstwo, inwestor powinien wystąpić o pozwolenie na budowę.

Dodatkowo art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego pozwala organowi nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia także na inwestycję, która standardowo podlega zgłoszeniu. Może do tego dojść m.in. wtedy, gdy realizacja mogłaby naruszać ustalenia miejscowego planu albo decyzji o warunkach zabudowy, powodować zagrożenie dla ludzi lub mienia czy zwiększać uciążliwości dla sąsiednich terenów.

Jak zgłosić postawienie garażu blaszanego?

Do zgłaszania budowy i innych robót budowlanych służy formularz PB-2. Aktualny wzór udostępnia Główny Urząd Nadzoru Budowlanego, a dokument można przygotować również za pośrednictwem portalu e-Budownictwo. Zgodnie z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego w zgłoszeniu należy określić:

• rodzaj robót,
• ich zakres,
• miejsce wykonania,
• sposób wykonania,
• planowany termin rozpoczęcia prac.

Jakie dokumenty przygotować?

Do zgłoszenia należy dołączyć przede wszystkim oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W zależności od inwestycji potrzebne mogą być także odpowiednie szkice lub rysunki, decyzja o warunkach zabudowy – jeśli jest wymagana – oraz uzgodnienia, opinie lub inne dokumenty wynikające z przepisów szczególnych. Zakres podstawowych załączników określa art. 30 ust. 2a Prawa budowlanego.

W przypadku garażu praktyczne znaczenie ma przede wszystkim czytelne przedstawienie jego lokalizacji i parametrów. Warto przygotować informacje dotyczące:

• wymiarów konstrukcji,
• miejsca ustawienia garażu,
• odległości od granic działki,
• sposobu posadowienia,
• podstawowych cech technicznych obiektu.

Jeżeli urząd uzna dokumentację za niekompletną, może zobowiązać inwestora do jej uzupełnienia. Do czasu uzupełnienia bieg 21-dniowego terminu na wniesienie sprzeciwu zostaje przerwany. Wynika to z art. 30 ust. 5c i 5d.

Gdzie złożyć zgłoszenie?

Zgłoszenie kieruje się do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Zgodnie z art. 82 ust. 2 Prawa budowlanego organem pierwszej instancji jest co do zasady starosta; ustawa przewiduje wyjątki dla określonych rodzajów inwestycji. Dokument można złożyć w postaci papierowej albo elektronicznie za pośrednictwem portalu e-Budownictwo. Taką możliwość przewiduje art. 30 ust. 4d Prawa budowlanego. Najlepiej korzystać z aktualnego formularza PB-2 publikowanego przez GUNB, zamiast ze wzorów zapisanych kilka lat wcześniej.

Gdzie na działce można postawić garaż blaszany?

Zgłoszenie nie daje prawa do ustawienia garażu w dowolnym miejscu posesji. Lokalizacja musi być zgodna m.in. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a jeśli wymagają tego przepisy planistyczne – również z decyzją o warunkach zabudowy. Naruszenie tych zasad jest jedną z podstaw do wniesienia przez organ sprzeciwu wobec zgłoszenia. Wynika to z art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego.

Istotne są także odległości od granicy działki. Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zasadnicze odległości wynoszą:

• 4 m – gdy ściana zwrócona w stronę granicy ma okna lub drzwi,
• 3 m – gdy ściana zwrócona w stronę granicy nie ma okien ani drzwi.

Przepisy przewidują jednak wyjątki. W zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej garaż o długości nie większej niż 6,5 m i wysokości nie większej niż 3 m może – z uwzględnieniem pozostałych wymagań – zostać usytuowany ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy albo w odległości nie mniejszej niż 1,5 m. Reguluje to § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia.

Możliwości ustawienia garażu bliżej granicy nie należy jednak oceniać na podstawie jednego przepisu. Znaczenie mogą mieć również wymagania przeciwpożarowe, ustalenia planu miejscowego i inne ograniczenia dotyczące konkretnej działki.

Z tego względu miejsce garażu najlepiej ustalić przed wyborem jego ostatecznych wymiarów i wyposażenia. Pozwala to uniknąć sytuacji, w której zamówiona konstrukcja nie mieści się w miejscu dopuszczonym przez przepisy.

Co grozi za postawienie garażu bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia?

Budowa bez wymaganego pozwolenia albo bez wymaganego zgłoszenia – jak również pomimo wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia – może uruchomić postępowanie prowadzone przez nadzór budowlany. Art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego przewiduje w takiej sytuacji wydanie postanowienia o wstrzymaniu budowy. Przepisy umożliwiają następnie przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego, jeżeli spełnione zostaną ustawowe warunki. Legalizacja wiąże się również z kosztami. W przypadku obiektów wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 14, a więc także objętych tym przepisem garaży do 35 m², opłata legalizacyjna wynosi obecnie 5000 zł. Wynika to z art. 49d ust. 1 pkt 2 lit. a Prawa budowlanego.

Jeżeli wymagania procedury legalizacyjnej nie zostaną spełnione – np. inwestor nie złoży odpowiednich dokumentów lub nie uiści opłaty – przepisy przewidują możliwość wydania decyzji o rozbiórce.

Podsumowując – w przypadku typowego wolno stojącego garażu o powierzchni zabudowy do 35 m² pozwolenie na budowę nie jest wymagane, ale inwestycję trzeba zgłosić. Obowiązuje przy tym limit dwóch wskazanych w art. 29 ust. 1 pkt 14 obiektów na każde 500 m² powierzchni działki. Inaczej może wyglądać sytuacja większego garażu, konstrukcji niespełniającej warunków określonych dla zgłoszenia albo obiektu tymczasowego. Brak fundamentów również nie oznacza automatycznie braku formalności. Przed zakupem warto więc ustalić cztery rzeczy: powierzchnię zabudowy, sposób kwalifikacji obiektu, dopuszczalne miejsce ustawienia oraz właściwy tryb formalny.

Artykuł ma charakter informacyjny. Przy nietypowej inwestycji lub wątpliwościach dotyczących kwalifikacji konkretnego obiektu warto potwierdzić wymagania we właściwym organie administracji architektoniczno-budowlanej.